Welke verplichting hoort bij welke situatie? Chippen, registreren en een paspoort regelen zijn verschillende onderdelen van de regels voor honden. Bij katten spelen onder meer de leeftijd waarop kittens hun moeder mogen verlaten en verboden op schadelijke uiterlijke kenmerken. Door deze onderwerpen afzonderlijk te bekijken, kunt u gerichter nagaan wat voor uw dier van toepassing is.
Chip, registratie en paspoort voor honden
Volgens RVO over het houden en overnemen van honden moet een hond gechipt en geregistreerd zijn. Honden die op of na 1 november 2021 zijn geboren, moeten ook een geldig EU-paspoort hebben. Dat paspoort is daarnaast verplicht voor iedere hond die een andere houder krijgt. Bij zo'n overdracht maakt de leeftijd van het dier dus geen verschil.
Het paspoort geeft de nieuwe houder informatie over de geschiedenis van de hond, bijvoorbeeld over de moeder en de inentingen. Een chip, een registratie en een paspoort hebben ieder hun plaats in de voorbereiding: controleer daarom alle drie. Heeft u alleen een paspoort gezien, dan blijft de vraag of ook de registratie in orde is relevant.
Een hond overnemen of adopteren
De vorige houder moet zorgen voor een goede eerste registratie. Bij een hond uit het buitenland is die taak voor degene die het dier naar Nederland brengt. Voor de eerste registratie, zoals een geboorte-, import- of paspoortmelding, is een Uniek Bedrijfsnummer, afgekort UBN, nodig. Dat moet u onderscheiden van de aanmelding die u als nieuwe houder doet.
Is uw overgenomen hond goed geregistreerd, dan heeft u als nieuwe houder geen UBN nodig. U meldt de hond wel binnen twee weken na aankoop of overname aan bij een aangewezen portaal voor hondenregistratie. Daarvoor heeft u het chipnummer nodig. U mag zelf het portaal kiezen; dat hoeft niet hetzelfde te zijn als dat van de vorige houder. Geef latere wijzigingen, zoals verhuizing of vermissing, door bij het portaal waar uw hond geregistreerd staat.
Fokregels voor honden
De NVWA licht de regels voor het fokken met honden en katten toe. Een hond mag maximaal één nest krijgen in twaalf maanden. Pups moeten minstens zeven weken oud zijn voordat zij van hun moeder gescheiden mogen worden. Bij het fokken staan de gezondheid en het welzijn van zowel de ouderdieren als hun nakomelingen voorop.
Fokken met een te korte snuit is verboden. De NVWA noemt onder meer het risico op Brachycephalic Obstructive Airway Syndrome, oftewel BOAS, waarbij honden nauwere luchtwegen en smallere neusgaten hebben. Een dierenarts beoordeelt de geschiktheid voor de fok aan zes criteria. Een daarvan is de verhouding tussen neuslengte en schedellengte, de CFR: deze is ten minste 0,5. Bij een verhouding kleiner dan 0,5 maar groter dan 0,3 is fokken alleen toegestaan als aan alle andere criteria is voldaan. Alleen naar een foto of een rasnaam kijken is dus geen vervanging voor die beoordeling.
Fokregels voor katten
De fokregels voor katten van RVO gelden ook wanneer fokken een hobby is. Een kitten moet minstens zeven weken oud zijn voordat u het van de moeder mag scheiden. Een poes mag niet meer dan twee nesten in twaalf maanden en niet meer dan drie in vierentwintig maanden krijgen. Beide grenzen zijn van belang: kijk dus ook naar eerdere nesten wanneer u een periode overziet.
Fokken met de Scottish Fold en andere katten met vouworen is verboden. Dat geldt ook voor de Bambino Sphynx, naaktkatten en kortsnuitige katten. RVO noemt hun schadelijke uiterlijke kenmerken als reden. Een nest als hobby plannen maakt deze verboden niet anders; de regels beperken zich niet tot bedrijfsmatige fokkers.
Houdverbod voor vouwoor- en naaktkatten
De Rijksoverheid beschrijft het houdverbod voor vouwoor- en naaktkatten, dat sinds 1 januari 2026 geldt. Er is overgangsrecht voor katten die vóór die datum zijn geboren én aantoonbaar vóór die datum zijn gechipt. Voor een kat die aan die voorwaarden voldoet, mag het houden worden voortgezet. Een chip die later is geplaatst, voldoet niet aan deze overgangsvoorwaarde.
Ook katten die onder het overgangsrecht vallen, mogen sinds die datum niet deelnemen aan wedstrijden, tentoonstellingen en keuringen. Voor overtreding van het houdverbod kan een bestuurlijke boete van €1.500 worden opgelegd. Houd dit apart van de fokregels: het al langer geldende fokverbod wordt door het overgangsrecht niet opgeheven.
Welke zoogdieren mag u houden?
De huis- en hobbydierenlijst van de Rijksoverheid bepaalt sinds 1 juli 2024 welke zoogdieren u mag kopen, houden of verkopen. Had u toen al een zoogdier dat niet op de lijst staat, dan mag u het tot zijn overlijden houden, maar er niet meer mee fokken. Voor die dieren noemt de Rijksoverheid ook de mogelijkheid van doorverkoop.
Daarnaast onderzoekt het kabinet een verbod op het tonen van dieren met schadelijke uiterlijke kenmerken in reclame, advertenties en op sociale media. Dit wordt beschreven als een onderzoek naar een verbod; het is daarmee geen reeds geldende regel. Onderscheid bij uw voorbereiding steeds wat verplicht is, welke overgangsvoorwaarden gelden en wat nog onderzocht wordt.